Instroombehoefte specialistisch ambacht
Reguliere onderwijs zorgt niet voor deze instroom
Het kleinschalig ambacht heeft dringend vakbekwame ondernemers nodig. Zonder instroom die in omvang en kwaliteit past bij het kleinschalig ambacht, wordt de continuïteit van deze branches en bedrijven bedreigd. Met alle gevolgen van dien voor de producten, diensten en maatschappelijke bijdrage die zij leveren.
Deze situatie wordt goed uitgelegd in de Stand van Nederland Generatie Next, een economisch onderzoeksprogramma van Omroep WNL. Je kunt deze uitzending van 13 april jl. hier terugkijken.
We kennen in Nederland een fijnmazige structuur van ambachtslieden die verspreid over het hele land hun vak veelal als zelfstandig beroepsbeoefenaar uitoefenen. Zij zijn gespecialiseerd in vakken als (orthopedisch) schoenmaker, fietshersteller, goud- en zilversmid, siersmid, lijstenmaker, glazenier, meubelmaker, meubelstoffeerder, pianotechnicus, kledingreparateur etc.
Er zijn drie redenen waarom het reguliere onderwijs niet past bij de instroombehoefte van het ambacht:
Je wordt alleen startbekwaam
Het mbo biedt brede opleidingen waarin je van alles leert. Dat is goed, want die kennis heb je nodig om een zelfstandig leven te kunnen leiden. Na afronding van een mbo-oplieding is een leerling startbekwaam voor de arbeidsmarkt. Hij moet dan nog veel leren.
Deze leerling kan na het mbo twee kanten op. Hij kan naar het hbo (dat gericht is op cognitieve vaardigheden), of kan gaan werken in een (groter) bedrijf of instelling waar werkgevers bereid zijn startbekwame mbo'ers op te leiden tot vakbekwame beroepsbeoefenaars.
Maar ambachtslieden zijn meestal als zelfstandig beroepsbeoefenaar werkzaam. Zij hebben geen personeel in dienst. Dat betekent dat je na een mbo niet vakbekwaam kunt worden in het specialistisch ambacht.
Ze zijn niet overal beschikbaar
Bovendien zijn er nauwelijks mbo-opleidingen waar je voor het gespecialiseerde ambacht startbekwaam kunt worden. Want te kleine klasjes, zijn te duur. Een opleiding wordt daarom alleen aangeboden als er een volle klas met leerlingen is. Dat lukt bij dit soort opleidingen zelden of hooguit op één plek in het land. Het gevolg hiervan is dat geschikte kandidaten kiezen voor een andere opleiding, in de buurt. In plaats van voor een opleiding waar hun hart naar uitgaat en die een duurzaam perspectief op werk biedt.
Ze zijn vooral voor jongeren
Na ervaring in andere sectoren, willen veel volwassenen zich omscholen. Die voelen zich niet thuis in het mbo dat volledig is ingericht op jongeren
Dit vraagt om een oplossing vanuit de praktijk
AmbachtNederland heeft samen met ervaren ambachtslieden een opleidingsstructuur ontwikkeld die past bij het specialistisch ambacht. Ondernemers hebben bepaald wat iemand moet kunnen en kennen om succesvol in hun ambacht aan de slag te gaan.
Leden van AmbachtNederland leiden in hun ambachtelijke bedrijven leerlingen op. De manier van opleiden – die lijkt op het leerling-gezel-meester-systeem - werkt. Verspreid over het land én over verschillende ambachten, zijn inmiddels door voormalige leerlingen nieuwe bedrijven gestart.
Deze ondernemers voorzien in een behoefte aan vakmensen, genereren eigen inkomen, creëren werk voor anderen met bijvoorbeeld hun inkoop en geven hun kennis en kunde ook weer door.
